خطاهای شناختی۲

خطاهای شناختی۲

در قسمت خطاهای شناختی ۱ ما گفتیم خطاهای شناختی چی هست و ۷ تا از خطاهای شناختی رو بررسی کردیم.

  1. پیش گویی
  2. ذهن خوانی
  3. فاجعه سازی
  4. تفکر دو قطبی
  5. برچسب زدن
  6. دست کم گرفتن
  7. فیلتر ذهنی منفی

این خطاها و توضیحاتشون در لینک زیر قابل مشاهده هست:

خطاهای شناختی۱

علاوه بر اینها یک سری خطاهای دیگه هم هست که در این نوشته بهشون میپردازیم.

۸٫ باید ها

حاکمیت باید ها در زندگی ما میتونه مشکلات بسیاری رو ایجاد کنه. در روابط بین فردی، خصوصا زندگی زناشویی بسیار مهم است.

دوست من باید بفهمد که من حالم خوب نیست. آدم ها باید رفتارشان درست باشد. من باید بهترین باشم.

خیلی ها میخواهند با این باید ها به خودشان انگیزه بدهند، اما این نوع فکر بی تاثیر است. در واقع افراد با این کار تشویق میشوند که درست برعکس آن را انجام دهند.

 

۹٫ شخصی سازی

افرادی که این خطای شناختی را دارند، خود را بی جهت مسئول حادثه ای قلمداد میکنند که به هیچ وجه امکان کنترلش را ندارند. مثلا اگر برای دوستش اتفاقی بیوفتد که اصلا به او ربطی نداشته است، باز هم خودش را مسئول و مقصر میداند. در واقع بسیار خود مقصر پندار هستند.

 

۱۰٫ مقصر دانستن و سرزنش کردن

مورد دیگر از خطاهای شناختی، مقصر دانستن دیگران است. وقتی اتفاقی می‌افتد افرادی که این خطا شناختی را دارند به جای گشتن به دنبال راه حل، به دنبال مقصر و انداختن تمامی مشکلات بر سر یک یا چند نفر یا دولت میگردند. و مسئولیت خودشان را در کاری که انجام شده است صفر میبینند. و بدتتر از آن اینکه با پیدا کردن مقصر هم مشکل را حل نمیکنند و فقط مقصر را سرزنش میکنند. همانطور که میبینید.. با این اوصاف مشکلات پا بر جا میماند و فقط سرزنش ها و حس بد در زندگی این افراد بیشتر میشود.

باید بدانیم که ما مسئول ۱۰۰ درصد زندگی خودمان هستیم و اگر هم اتفاقی را دیگری در زندگی ما باعث شد. باز هم ما مسئول بهبود شرایط هستیم و مقصر پیدا کردن و سرزنش کردن تا به حال مشکلی را از کسی حل نکرده است.

مراجعه شود به کتاب و نظریه تئوری انتخاب.

 

۱۱٫همیشه پشیمان بودن

این افراد همیشه نگاهشان به گذشته است. تمرکز و اشتغال دهنی افراد با این خطی شناختی بر این است که “من میتوانستم بهتر عمل کنم.. اگر فلان میشد خیلی خوب میشد… کاش این را میگفتم.” به جای اینکه به این توجه کند که “الان چه کارهایی میتوانم بهتر انجام دهم؟ برای حل این مشکل چه میتوان کرد.”

۱۲٫ عدم تایید شواهد

کسی که این خطای شناختی را دارد، همه مدارک و شواهد بر ضد افکار منفی خود را رد میکند. مثلا وقتی به این فکر میکند که “من دوست داشتنی نیستم”. هر مدرکی دال بر دوشت داشتنی بودن خود را رد میکند. در نتیجه مدرکی نمیماند که فرد دوست داشتنی است.. یا اینقدر همه چیزهای خوب را زیر سوال میبرد که بقیه هم ترجیح میدهند افکار نادرست او را تصدیق کنند.

 

لازمه که بدونین اینها  کل خطاهای شناختی موجود نیستن ولی میشه گفت مهمترینهاشون رو برشمردیم. امیدواریم که با شناخت اونها و آگاه شدن نسبت به اونها بتونیم از پیامدهاشون در امان باشیم و کم کم به فکر و شناخت درست تبدیلشون کنیم.

تقریبا همه به این خطاها رو دچاریم داریم و یا در زندگی روزمرمون شاید یه وقتایی خودشون رو نشون بدن.

همه انسان ها میتونن خطا کنن…. مهم اینه که آگاه بشن و خطا رو اصلاح کنن

باز هم تاکید میکنم….. کم کم…. هیچ نیازی نیست که الان که این خطاها رو شناختیم از فردا هیچ کدوم رو نداشته باشیم.

بلکه برای بهبود خودمون و زندگیمون، قراره کم کم نسبت اونها اولا آگاه بشیم، دوما حواسمون باشه که چه زمانی به سراغمون میان و سوم اینکه با چه افکار درستی میتونیم جایگزینشون کنیم.

 

راضیه صفاری فرد هستم. دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه تهران. در راستای بهبود پرورش مثبت و بهبود فردی خودم و دیگران تلاش میکنم.

کانال تلگرام
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *